🚩 शिवचरित्र प्रश्नमंजुषा – भाग 6’🚩 CHHATRAPATI SHIVAJI MAHARAJ QUIZ SERIES PART 6

“प्रतिपच्चंद्रलेखेव वर्धिष्णुर्विश्ववंदिता…” ही संस्कृतमधील राजमुद्रा पाहिली की आजही प्रत्येक मराठी माणसाचं मस्तक आदराने झुकतं. छत्रपती शिवाजी महाराज हे नाव केवळ एका राजापुरतं मर्यादित नाही, तर तो एक विचार आहे, एक ऊर्जा आहे. आपण लहानपणापासून महाराजांच्या कथा ऐकत मोठे झालो. अफझल खानाचा कोथळा असो किंवा आग्र्याची सुटका, या गोष्टी आपल्या नसानसात भिनल्या आहेत. पण, इतिहासाच्या पानांमधील काही बारीक संदर्भ, काही नावे आणि काही घटनांचे बारकावे आपल्याला खरोखरच आठवतात का?

आजच्या या लेखात आणि खालील प्रश्नमंजुषेत आम्ही तुमच्यासाठी घेऊन आलो आहोत, स्वराज्याच्या इतिहासातील काही सुवर्णपाने!

स्वराज्याचे शूर शिलेदार

स्वराज्य उभं राहिलं ते महाराजांच्या दूरदृष्टीमुळे आणि त्यांना साथ देणाऱ्या जिगरबाज मावळ्यांमुळे. ‘वेडात मराठे वीर दौडले सात’ हे गाणं आपण ऐकतो, पण नेशरीच्या खिंडीत आपल्या प्राणांची आहुती देणारे सरसेनापती प्रतापराव गुजर यांचा तो पराक्रम आजही अंगावर काटा आणतो. तसेच, घोडखिंडीत दोन्ही हातात ‘दांडपट्टा’ फिरवत शत्रूला रोखून धरणारे बाजीप्रभू देशपांडे असोत किंवा तानाजीरावांच्या पश्चात कोंढाणा सर करणारे सूर्याजी मालुसरे आणि शेलार मामा असोत; या वीरांच्या बलिदानामुळेच आज आपण ताठ मानेने जगत आहोत.

महाराजांची दूरदृष्टी आणि प्रशासन

महाराज फक्त युद्धात जिंकले नाहीत, तर त्यांनी रयतेची मने जिंकली. बेळवाडीच्या मल्लम्मा देसाई यांच्याशी त्यांनी ज्या आदराने वर्तणूक केली, ती स्त्री सन्मानाची सर्वोच्च पातळी होती. राज्यकारभारात परकीय शब्द नकोत म्हणून त्यांनी रघुनाथ पंत हणमंते यांच्याकडून ‘राज्यव्यवहार कोश’ लिहून घेतला.

तुम्हाला आश्चर्य वाटेल, पण सिंधुदुर्ग किल्ल्याचा पाया भरताना महाराजांनी त्यात 500 खंडी ‘शिसे’ (Lead) ओतले होते, जेणेकरून समुद्राच्या लाटांशी किल्ला अभेद्य राहील. ही होती आपल्या राजाची अभियांत्रिकी (Engineering) दृष्टी! तसेच सुरतेच्या लुटीचा उपयोग त्यांनी स्वतःच्या मोजीमजेसाठी नाही, तर स्वराज्याचे आरमार आणि किल्ले बांधण्यासाठी केला.

आपल्याला हे माहीत आहे का?

अनेकदा आपल्याला सोपे प्रश्न गोंधळात टाकतात.

• स्वराज्याची राजमुद्रा संस्कृत भाषेत होती, हे आपल्याला माहीत आहे, पण शिवराई आणि होन नाण्यांवर कोणती लिपी होती?
• महाराजांनी नव्याने बांधलेला पहिला किल्ला कोणता होता?
• सज्जनगड किल्ल्याचे मूळ नाव काय होते?

अशाच काही रंजक आणि महत्त्वाच्या 25 प्रश्नांची उत्तरे तुम्हाला खालील प्रश्नमंजुषेत (Quiz) द्यायची आहेत.

निष्कर्ष

इतिहासाची उजळणी ही नेहमीच प्रेरणादायी असते. 3 एप्रिल 1680 रोजी, रायगडावर हनुमान जयंतीच्या दिवशी महाराजांनी देह ठेवला, पण त्यांचे विचार आजही अमर आहेत. ही प्रश्नमंजुषा केवळ एक खेळ नसून, त्या महान विचारांना दिलेला एक उजाळा आहे.

चला तर मग, बघूया तुम्हाला 25 पैकी किती गुण मिळतात? खालील ‘Start Quiz’ बटणावर क्लिक करा आणि तुमचं सर्टिफिकेट मिळवा!

जय शिवराय!